Sữa tươi cho bé 1 tuổi: uống bao nhiêu, chọn loại nào?
Bé tròn 1 tuổi, câu hỏi mẹ hay nhắn Upingo nhất là: con uống sữa tươi được chưa, uống bao nhiêu, mua loại nào. Có mẹ lo con uống ít sợ thiếu canxi, có mẹ lại cho con uống cả lít mỗi ngày vì nghĩ càng nhiều càng tốt. Bài này Chi gom lại những điều các tổ chức nhi khoa khuyến nghị, kèm vài kinh nghiệm thực tế khi cho con làm quen sữa tươi.
Bé mấy tuổi thì uống được sữa tươi?
Theo hướng dẫn của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) và CDC, sữa bò tươi chỉ nên bắt đầu khi bé tròn 12 tháng. Trước 1 tuổi, sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng chính. Lý do là sữa bò có nhiều đạm và khoáng hơn mức thận non nớt của trẻ nhỏ xử lý thoải mái, lại ít sắt và gần như không có các dưỡng chất được bổ sung riêng cho trẻ sơ sinh.
Sau 1 tuổi, sữa mẹ vẫn rất quý. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến khích mẹ tiếp tục cho con bú tới 2 tuổi hoặc lâu hơn nếu mẹ con cùng muốn. Sữa tươi lúc này là một phần trong bữa ăn đa dạng của con, không phải thứ thay thế sữa mẹ.
Mỗi ngày uống bao nhiêu là đủ?
Hướng dẫn dinh dưỡng của Mỹ gợi ý trẻ từ 12 đến 23 tháng dùng khoảng 1⅔ đến 2 cốc sản phẩm từ sữa mỗi ngày, tương đương khoảng 400 đến 480ml. Các chuyên gia nhi khoa thường khuyên không vượt quá khoảng 700ml sữa mỗi ngày. Sữa chua và phô mai cũng được tính vào phần này.
Nhiều mẹ ngạc nhiên vì con số khá khiêm tốn. Thực tế, uống quá nhiều sữa làm con no, lười ăn cơm, thịt, rau. Sữa lại khiến cơ thể khó hấp thu sắt từ thức ăn khác, nên bé uống quá nhiều sữa có nguy cơ thiếu máu thiếu sắt. Nếu con ôm bình sữa cả ngày mà bữa chính ăn rất ít, mẹ thử giảm bớt sữa giữa các bữa xem con có ăn tốt hơn không.
Sữa nguyên kem hay sữa ít béo?
Với bé từ 1 đến 2 tuổi, các khuyến nghị đều chọn sữa nguyên kem (sữa nguyên chất). Chất béo trong giai đoạn này cần cho não bộ đang phát triển rất nhanh. Từ 2 tuổi trở đi, tùy cân nặng và chế độ ăn của con, bác sĩ có thể khuyên chuyển dần sang sữa ít béo.
Sữa có đường, sữa có vị thì sao?
Sữa không đường là lựa chọn tốt nhất để con uống hằng ngày. Sữa có vị dâu, socola hay vani thường có thêm đường hoặc thành phần tạo vị, năng lượng cao hơn. Bé lười sữa thì mẹ có thể dùng vị dâu như một cách đổi vị thỉnh thoảng, nhưng đừng để con quen chỉ uống sữa ngọt. Một mẹo nhỏ là cho con uống xen kẽ, vị nguyên chất là chính, vị có hương là phụ.
Sữa hữu cơ có khác gì sữa thường?
Sữa hữu cơ (organic) đến từ bò được nuôi theo tiêu chuẩn hữu cơ: thức ăn không dùng thuốc trừ sâu tổng hợp, hạn chế kháng sinh và không dùng hormone tăng trưởng, đồng cỏ và quy trình được cơ quan chứng nhận kiểm tra. Về dinh dưỡng cơ bản như đạm và canxi, sữa hữu cơ và sữa thường không chênh nhau nhiều. Điều mẹ nhận được nhiều hơn là sự yên tâm về nguồn gốc và cách chăn nuôi. Nếu ngân sách cho phép, đây là lựa chọn đáng cân nhắc. Nếu không, một hộp sữa tươi tiệt trùng nguyên chất của hãng uy tín vẫn hoàn toàn ổn.
Sữa A2 có cần thiết không?
Sữa A2 chỉ chứa một dạng đạm beta casein là A2, khác sữa thường có cả A1 và A2. Một số nghiên cứu cho thấy người hay đầy bụng khi uống sữa thường có thể thấy dễ chịu hơn với sữa A2, nhưng bằng chứng chưa thật mạnh. Bé uống sữa thường vẫn khỏe thì không cần đổi. Chi có viết một bài riêng về sữa A2, mẹ đọc thêm ở mục Tin tức nha.
Sữa hạt có thay sữa bò được không?
Năm 2019, nhóm chuyên gia gồm AAP và Học viện Dinh dưỡng Hoa Kỳ đưa ra khuyến nghị chung: với trẻ từ 1 đến 5 tuổi, sữa thực vật như sữa yến mạch, sữa hạnh nhân, sữa gạo không nên dùng để thay hoàn toàn sữa bò. Lý do là đa số sữa hạt ít đạm hơn hẳn, và lượng vitamin, khoáng chất mỗi loại một khác. Sữa hạt chỉ nên thay sữa bò khi con dị ứng đạm sữa bò hay gia đình ăn thuần chay, và khi đó mẹ nên hỏi bác sĩ dinh dưỡng để con vẫn đủ đạm, canxi và vitamin D.
Còn nếu con vẫn uống sữa bò bình thường, một hộp sữa hạt trong bữa phụ là cách đổi vị dễ chịu. Mẹ nhớ đọc nhãn, vì nhiều loại sữa hạt có đậu phộng, óc chó, hạnh nhân, bé dị ứng các loại hạt này thì không dùng.
Cho con làm quen sữa tươi thế nào cho dễ?
Bé mới đổi sang sữa tươi hay lạ vị. Mẹ có thể bắt đầu bằng vài ngụm trong bữa phụ, rồi tăng dần trong một đến hai tuần. Cho con uống bằng cốc hoặc ống hút thay vì bình cũng giúp con bỏ thói quen ngậm bình, tốt cho răng. Hộp nhỏ khoảng 140 đến 180ml rất tiện, con uống một lần là hết, mẹ không phải lo hộp đã mở để lâu bị hỏng.
Nếu sau khi uống sữa con hay đầy bụng, tiêu chảy, nổi mẩn hay nôn trớ, mẹ tạm dừng và đưa con đi khám để bác sĩ xem con có dị ứng đạm sữa bò hay bất dung nạp lactose không.
Câu hỏi mẹ hay hỏi
Sữa tươi tiệt trùng có kém hơn sữa thanh trùng không?
Sữa tiệt trùng được làm nóng ở nhiệt độ cao trong vài giây nên để được ở nhiệt độ phòng nhiều tháng. Một vài vitamin nhạy nhiệt giảm nhẹ, nhưng đạm và canxi gần như giữ nguyên. Sữa tiệt trùng tiện mang đi học, đi chơi, còn sữa thanh trùng phải để tủ lạnh và dùng nhanh.
Con không thích sữa tươi thì có sao không?
Không sao mẹ ạ. Con có thể lấy canxi từ sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ và rau xanh đậm. Điều quan trọng là tổng thể bữa ăn của con đủ chất.
Hâm nóng sữa tươi được không?
Được, mẹ hâm ấm nhẹ bằng cách ngâm hộp hoặc cốc vào nước ấm. Đừng đun sôi lâu vì sữa dễ trào và mất bớt một số vitamin.
Ở Upingo, Chi đang có vài loại sữa tươi hộp nhỏ của Hàn Quốc cho bé lớn và cả nhà, như sữa tươi hữu cơ Nature Kids vị nguyên chất, Seoul Milk A2+ và sữa hạt yến mạch Nature Kids. Mẹ cần hỏi thêm về cách cho con uống, nhắn Upingo qua Zalo OA nha.
Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Nguồn tham khảo: Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP); CDC, Infant and Toddler Nutrition; Dietary Guidelines for Americans 2020 đến 2025; Healthy Eating Research, Healthy Beverage Consumption in Early Childhood (2019).
